De meeste scholen voor basis-, voortgezet en speciaal onderwijs hebben beleid om mobiele telefoons uit de klas te verbannen. Dat meldt het ministerie van OCW op basis van een peiling van het Kohnstamm Instituut. Vincent Fafieanie van het Nederlands Jeugdinstituut adviseert scholen om leerlingen te begeleiden bij hun toegenomen sociale contacten.
De landelijke afspraak om geen mobiele telefoons meer toe te laten in de klas geldt vanaf schooljaar 2024/2025 ook in het basis- en het speciaal onderwijs. In het voorgezet onderwijs is de afspraak al begin 2024 ingegaan.
Het ministerie van OCW liet dit voorjaar peilingen uitvoeren in het basis- en het speciaal onderwijs. 494 basisscholen en 317 scholen voor speciaal basis- en voortgezet onderwijs deden eraan mee.
Basisscholen ervaren het gebruik van mobiele telefoons in de klas niet als een groot probleem. Meer dan 70 procent van de scholen heeft al beleid dat in lijn is met de landelijke afspraak. Weinig basisschoolleerlingen nemen een telefoon mee naar school.
Ook scholen voor speciaal onderwijs ervaren over het algemeen geen grote problemen met mobiele telefoons. Op de meeste scholen zijn ze al niet toegestaan. Wel zijn er verschillen tussen onderwijssoorten: in het voortgezet speciaal onderwijs nemen leerlingen vaker mobiele telefoons mee.
In februari al rapporteerde het Kohnstamm Instituut over een peiling in het voortgezet onderwijs, die eind 2023 is uitgevoerd. 80 procent van de bijna 600 deelnemende scholen had al beleid opgesteld voor het mobieltjesverbod en de meeste hadden dat ook al ingevoerd. Scholen waar het verbod al was ingevoerd, meldden meer concentratie van leerlingen in de les en meer sociale interactie tussen leerlingen.
Nieuwe technologie benutten
Vincent Fafieanie van het Nederlands Jeugdinstituut pleit ervoor dat scholen in hun beleid breder kijken dan alleen de verbanning van mobiele telefoons uit de klas. “Jongeren gebruiken hun mobiele telefoon om contact te houden, via allerlei sociale media. Dat geeft afleiding in de klas. Maar de mobiele telefoon vertegenwoordigt ook een nieuwe technologie die je als school niet zomaar kunt afwijzen. Kinderen moeten leren er goed mee om te gaan. Daar kan het onderwijs aan bijdragen. En het onderwijs kan ook zelf de nieuwe technologie benutten. Je kunt bijvoorbeeld het gebruik van ChapGPT verbieden, maar je kunt ook kijken hoe je het kunt inzetten als onderwijsmiddel.”
Sociale contacten begeleiden
Verder doen scholen er volgens Fafieanie goed aan om leerlingen te begeleiden in hun sociale contacten. “Uit allerlei onderzoek blijkt dat de contacten tussen leerlingen weer terugkomen, nu ze niet meer steeds over hun telefoon gebogen zitten. Er is veel meer gesprek en sociaal contact. Daar moet je als school ook aandacht voor hebben. Want ik hoor ook dat er meer ruzie en conflict ontstaat. Ik weet dat er scholen zijn die spellen aanschaffen voor in de kantine. Zo kun je als school de sociale omgang op een positieve manier bevorderen.”